Türkçe
Giriş Kayıt Ol

Türkiye'de Yaşanmış En Büyük Depremler

tarihinde gönderildi

Paylaş
141
Oku
Deprem; Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan enerjinin yarattığı titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak, geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsma olayına denir.


Ne zaman olacağı kesin olarak öngörülemeyen ve önlenemeyen depremlerden korunmanın tek yolu hazırlıklı olmaktır.


Bir deprem ülkesi olan ülkemiz, aktif, tehlikeli ve yıkıcı depremler üretebilen fay hatları üzerinde ikamet ediyor. Dünya üzerinde 2 ana deprem kuşağı vardır; Pasifik deprem kuşağı, Büyük Okyanus'u çevreler ve Japonya'yı da içine alır. Akdeniz - Himalaya deprem kuşağı ise, Cebelitarık’tan Endonezya'ya kadar uzanır.


Dünya üzerindeki depremlerin toplamda %98’i bu iki ana deprem kuşağı üzerinde olur.


Ülkemiz,  Akdeniz - Himalaya deprem kuşağı içerisinde yer alır ve üzerinde 3 ana fay hattı bulunur. Bunlar Kuzey Anadolu fay hattı, Doğu Anadolu fay hattı ve Batı Anadolu faylar kuşağıdır.
Kuzey Anadolu fay hattı,  Batıda Saros Körfezinden Van Gölüne kadar tüm kuzey Anadolu'yu keser. Tek bir faydan oluşmaz, pek çok parçadan oluşan fay zonudur. Aktif bir fay hattı olan bu bölgede sık sık şiddetli depremler olur. Ülkemizdeki en yıkıcı depremleri bu fay hattı üretmektedir. 17 Ağustos 1999 Düzce depremleri bunların en yakın ve en büyük örneklerinden biridir. 


Doğu Anadolu fay hattı, Doğudan Antakya Kahramanmaraş üzerinden Varto'ya kadar uzanır ve burada Kuzey Anadolu fay hattı ile birleşir. Bu hatta da şiddetli depremler görülmektedir.


Batı Anadolu faylar kuşağı,  Anadolu'nun batısında doğu-batı uzanışlı, kuzeyden-güneye doğru sıralanan pek çok faydan oluşan deprem alanıdır. Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü'nün hazırladığı haritaya göre bu kuşakta aktif fay sayısının 226 olduğu tespit edilmiştir.


Bu kadar çok ve etkin fay hatlarının olduğu ülkemizde, toplam nüfusun % 60’ı bu fayların üzerinde yaşıyor. Hal böyle olunca olan her büyük deprem can ve mal kaybına neden oluyor. Bu videoda geçmiş yıllarda ülkemizde olmuş bazı büyük depremlere bakacağız.

1509 Büyük İstanbul Depremi

1509 Büyük İstanbul Depremi
Osmanlı döneminde ilk büyük deprem kayıtlara Kıyamet-i Suğra (Küçük Kıyamet) olarak geçmiştir. Bu depremin ardından İstanbul ve çevre şehirlerin aylarca artçı depremlerle sallandığı bilinmektedir. Depremde 160.000 nüfusa ve 35.000 yerleşim birimine sahip olan İstanbul'da, aralarında Osmanlı Hanedanı'ndan bazı kişilerin de bulunduğu 13.000 kişi ölmüş, 1070 ev tamamen yıkılmıştır.

1719 İstanbul Depremi

1719 İstanbul Depremi
Bu depremde de İstanbul ve çevresi büyük zarar görmüştür. Çok sayıda binanın yıkılmasının yanında Mihrimah Sultan Camii'nin ve birçok medresenin kubbelerinde çökmeler meydana gelmiştir. Camiler ve hamamlar yıkılmış, Yedikule ile Ahırkapı arasındaki sur ve burçlarda da hasarlar meydana gelmiştir. Bu depremde İzmit de büyük hasar almıştır.

1766 İstanbul Depremi

1766 İstanbul Depremi
Marmara Denizi'nin doğusunda 22 Mayıs 1766 Perşembe sabahı olmuş bir büyük bir depremdir. Deprem İzmit'ten Tekirdağ'a kadar uzanan geniş bir alanda etkili olmuştur. Tsunami yaratmış, bu alanda önemli hasarlar meydana gelmiştir. 4.000'den fazla kişi ölmüştür. Topkapı Sarayı, Ayasofya, Kapalıçarşı gibi yüzlerce yapının hasar aldığı depremde şehir surları da zarar görmüştür. Ayrıca oluşan tsunami,  limanları kullanılamayacak hale getirmiştir.

1894 Büyük İstanbul depremi

1894 Büyük İstanbul depremi
10 Temmuz'da Marmara Denizi'nde, saat 12:24'te, İzmit Çınarcık havzasında veya İzmit Körfezi'nde meydana geldiği bilinen depremin tahmini şiddeti 7.0 idi ve İmparatorluğu sarsan son büyük depremdi. Tarihe ”Büyük hareket-i arz” adıyla tarihe geçti. Depremde tahminen  1349 kişi öldü. Deprem öylesine şiddetliydi ki Marmara sahillerinde denizin önce 200 metre çekildiği, ardından şiddetli dalgaların geldiği, kıyıdaki kayık ve teknelerin parçalandığı belirtilir.

1939 Erzincan Depremi

1939 Erzincan Depremi
Türkiye tarihinin en ciddi deprem felaketi olarak tarihe geçen bu deprem Erzincan’da meydana gelmiştir. 32.962 kişi depremde hayatını kaybetmiş, 100.000 kişi de yaralanmıştır. 116.000 civarında binanın yıkıldığı bilinen Erzincan depremi dünyada meydana gelen büyük depremlerden biri olarak sayılmaktadır. Çetin geçen kışın ortasında olan deprem yardımın gelişini geciktirmiş, imkanları kısıtlamış ve can kaybının artmasına sebep olmuştur.

1943 Tosya-Ladik depremi

1943 Tosya-Ladik depremi
27 Kasım günü yerel saat ile 00.20'de Kastamonu, Tosya'da meydana geldi. 4000 can kaybına yol açan 7.6 şiddetindeki deprem, etkili olduğu alandaki binaların %75’ini yıkmıştır.

1966 Varto depremi

1966 Varto depremi
O yıl Varto 2 büyük deprem yaşamıştır. İlk depremin yaraları tamamen sarılmadan acıları dinmeden asıl yıkıcı olan 2. deprem meydana gelmiştir. ilk deprem 7 Mart tarihinde gerçekleşti ve 14 kişinin ölümü, 75 kişinin yaralanmasıyla sonuçlandı. 


İkinci deprem 19 Ağustos’da meydana geldi 2400’e yakın ölü ve 1500’e yakın yaralı olduğu bilinmektedir. Şair Cemal Süreya Keşke Yalnız Bunun İçin Sevseydim Seni adlı şiirinin dizelerinde bu depremin yarattığı yıkıma karşı kayıtsız kalmamıştır.

1976 Çaldıran Depremi

1976 Çaldıran Depremi
24 Kasım 1976 tarihinde yerel saatle 12:22'de merkez üssü Van'ın Muradiye ilçesi Çaldıran bucağı olan 7.5 şiddetindeki deprem etkili olduğu geniş alandaki evlerin %80’ini yıkmıştır. Bu deprem Bölgenin 1939 Erzincan depreminden sonra yaşadığı en şiddetli depremdir. Depremin yanı sıra bölgede gece hava sıcaklığının -17 dereceye kadar düşmesi sonucu donma nedeniyle de ölümler olmuş, Yağmur ve kar yağışları nedeniyle kurtarma ve yardım çalışmaları gecikmiştir.

1999 Gölcük Depremi

1999 Gölcük Depremi
17 Ağustos gece saat 3:02’de gerçekleşen ve İstanbul’u uykudayken vuran 7.6 büyüklüğündeki yıkıcı deprem 45 saniye sürmüş, büyük çapta can ve mal kaybına neden olmuştur. Resmi raporlara göre 18.000’e yakın kişinin öldüğü, 25.000’e yakın kişinin de yaralandığı bilinmektedir. Depremin bu kadar çok can kaybına yol açmasının sebebi kaçak yapılardır. Standartlara uygun olmayan binalar, uygun olmayan gevşek zemindeki yapılaşmalar ve daha ucuza mal etmek için malzemeden çalan müteahhitler gösterilmektedir. 


Depremden sonra zorunlu deprem sigortası gibi bir takım düzenlemeler getirilmiştir. 

İstanbul ve çevresinin üzerinde bulunduğu fay karakteristik özelliği olarak ortalama 30 yılda bir büyük bir deprem oluşturmaktadır.

2011 Van Depremi

2011 Van Depremi
Gördüğümüz son yıkıcı deprem, 23 Ekim 2011 günü 13:41'de Van'da 7.2 şiddetinde meydana gelmiş ve 25 saniye sürmüştür. Toplamda 700’e yakın insan hayatını kaybetmiş, yaklaşık 4000 kişi de yaralanmıştır. Deprem sonrası yıkılan köyler büyük göç vermiştir. Eğitim ve öğretim deprem bölgesinde 2.5 ay durmuştur. Halk aylar sonra normal yaşantısına dönebilmiştir.
Ve yine İstanbul birkaç gündür peş peşe sallanıyor, geçmişte yaşanmış depremlerden alamadığımız dersler bir bir yüzümüze vuruluyor. 


Acil durum toplanma alanları binaların yanıbaşında ve yetersiz. İnsanlar eğitimsiz ve hazırlıksız. Kimsenin acil durum çantası yok, iletişim ağları çöküyor ve dev komünikasyon firmaları açıklama yapamıyor. Şiddetli sayılmayacak bu depremlerde binalar hasar alıyor, yan yatıyor, minareler yıkılıyor. Yaşanacak daha büyük bir depremde neler olacağını hayal dahi etmek istemiyoruz.


Umarız küçük çapta hasara, korkuya sebep olan ve bize deprem gerçeğini tekrar hatırlatan bu sarsıntılardan sonra daha büyük bir felaket olmadan hazırlıklarımızı tamamlarız.
Bunları da beğenebilirsiniz