Türkçe
Giriş Kayıt Ol

Tarihin En Büyük Tank Muharebesi KURSK

tarihinde gönderildi - tarihinde güncellendi
Halen tarihin en kapsamlı ve en kalabalık tank muharebesi olan Kursk tank savaşı Almanların Doğu cephesindeki son taarruzudur ve Sovyetlerin de dirilişidir Bu yazımızda hava ve kara operasyonlarıyla tarihe damgasını vuran ve dönemim iki devi arasında yaşanan Kursk tank muharebesini anlatacağız buyurun başlayalım.

Doğu Cephesinin Kader Savaşı Kursk

Doğu Cephesinin Kader Savaşı Kursk
Kursk Tank Muharebesi, 2. Dünya savaşı sırasında doğu cephesinde Alman birlikleri tarafından Kursk adı verilen bölgede 1943 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında gerçekleştirilmeye başlanan devasa bir taarruzdur. Bu öyle bir harekattır ki  zamanının en büyük taarruzlarından birisi olarak günümüze kadar adını getirmiştir. Taarruzu genel olarak incelediğimizde ne kadar büyük olduğunu anlayabiliriz.

Muharebenin devam ettiği süreçte tank çarpışmaları ile birlikte hava çatışmaları da gerçekleşmiş ve ortalık kıyamet gününe dönmüştür. Kursk bir gün içerisinde en fazla kayıp verilen savaşlar arasına da adını yazdırmıştır. Alman İmparatorluğu bu savaş ile birlikte kendini bekleyen hazin sonun fişeğini ateşlemiştir. 

Kursk savaşı Almanların Doğu cephesini kurtarmak adına gerçekleştirdikleri son stratejik saldırı olarak tarihteki yerini almıştır. Sonuç olarak üstünlük Sovyetlerde kalmış ve savaşın sonuna kadar Sovyetler bu bölgede üstünlüğü korumasının yanı sıra Almanları da adım adım kendi topraklarından dışarı sürmeye devam etmiştir.

Kursk, Sovyet Ordusuna Ölümcül Bir Darbe Vurmak İçin Harika Bir Yer

Kursk, Sovyet Ordusuna Ölümcül Bir Darbe Vurmak İçin Harika Bir Yer
Kurs çıkıntısı olarak da adlandırılan bu bölge Almanların Stalingrad yenilgisi ile beraber geriye çekilmeye başlaması ve artan Sovyet taarruzları sonucu meydana gelmişti.
Kursk bölgesi Leningrad’tan Karkov’a kadar neredeyse düz bir hat olarak devam eden Alman Doğu Cephesi hattında bir girinti yaratmıştı. Bu girinti içine yerleşen Sovyet kuvvetleri toplam Sovyet ordusunun 5’te 1’ini oluşturuyordu ve bu sayı artacaktı. Bu kadar büyük bir Sovyet gücünü tek bir alanda bozguna uğratmak Doğu cephesi kaderini Almanlar lehine çevirebilirdi. Bu ihtimal Stalingrad ve Leningrad’ta başarısız olan Hitler’in zafer iştahını kabartıyordu.

Üstelik bölge Alman hattı içerisinde bir girinti olduğu için bölgeye yerleşen Sovyet kuvvetlerinin etrafını sararak onları imha etmek de kolay olacaktı. Almanlar değişik planlar yaparak bu çıkıntıyı kuzey ve güney cephesinden kesmeye çalıştılar. Kızıl Ordu gibi büyük bir birliği çember içerisine almak zaferi kendilerine getirecekti.

Hitler'in En Güçlü Tanklarını Beklemesi Kızıl Orduya Zaman Veriyor

Hitler'in En Güçlü Tanklarını Beklemesi Kızıl Orduya Zaman Veriyor
Ancak Almanlar, Sovyet’lerin onlar hakkında büyük bir istihbarata sahip olduklarını bilmiyorlardı. Almanlar saldırı planları yaparken bir yandan da yeni silahları bekliyorlardı çünkü Hitler en yeni ve en ölümcül silahlarını bu bölgeye getirerek zaferi tek seferde elde etmek istiyordu. Fakat bu haberler çoktan Sovyetlere uçmuş ve Kızıl Ordu da hazırlığa başlamıştı.

Almanlar döneminin çok ötesinde tanklar olan Tiger 1 ve Panther tanklarını da cephe hattına dahil ederek taarruza geçeceklerdi. Beklenen tanklar ve silahlar yüzünden ertelenen saldırı ve Sovyetlerin sürekli  istihbarat sağlaması sonucunda ertelenen bu savaş Sovyetlerin iyiden iyiye bölgeye yerleşmelerine ve istedikleri gibi istihkam etmelerine olanak sağladı.

Teknolojik Olarak Zayıf Olsalar da Sayısal Üstünlük Sovyetlerin

Teknolojik Olarak Zayıf Olsalar da Sayısal Üstünlük Sovyetlerin
Nihayet başlayan saldırı Almanların istediği gitmiyor, Alman Panzer birlikleri kademeli oluşturulan savunma hatları içerisinde beklenen ilerleyişi bir türlü sağlayamıyordu.

Çetin geçen çatışmalar sonucu sürekli bocalayan Almanlar yorulmuşlardı. Bunu gören ve sayısal üstünlüğü elinde tutan Sovyetlerin atağa geçmesi ile birlikte 5 Ağustos günü Oryol ve Belgorod Almanlardan temizlenmişti. 23 Ağustos günü de Harkov geri alınarak. Almanlar geriye püskürtülmüştür. Kızıl ordu bu sayede büyük bir başarıya imza atmıştır.
1942 ve 1943 yıllarında kızıl ordu başarısını kanıtlamıştır. Kursk tank muharebesi Sovyetlerin yaz aylarında kazanabildiği ilk taarruz olarak da tarihe geçmiştir bunun öncesinde gelen zaferlerin hepsi Rusya’nın soğuk kış aylarında soğuktan direnci kalmayan Alman birliklerine karşı alınmıştı. 

Kursk Savaşı sırasında karşı karşıya gelen Almanya'nın 2. SS Panzer Kolordusu ile Kızıl Ordu'nun 5. Muhafız Tank Ordusu arasında gerçekleşen Prohorovka Muharebesi, bugün hala tarihin en geniş kapsamlı tank meydan savaşı olarak bilinir.

Taarruz Öncesi Yaşananlar

Taarruz Öncesi Yaşananlar
1942 ve 1943 yılları arasında kış aylarında Kızıl Ordu savaşı net olarak kazanmayı başarmıştı. Almanların 6. Ordu olarak adlandırdığı birlik 800 bin asker ile birlikte ortadan kaldırılmıştı.Bu durum Almanlar için ciddi ve geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurmuştur. Almanlar gerilemeye başlamış doğu cephesinde üstünlüğünü ve taarruz gücünü kaybetmiştir bunlar yetmezmiş gibi Almanlar savunma dahi yapamaz hale gelmiş, tutunamayarak sürekli geri çekilmeye de başlamıştır. Bunların arkası gelerek Kızıl Ordu daha da ilerlemeye devam etmiş ve Almanlara nefes aldırmamaya başlamıştır. 

Kafkasya bölgesinde bulunan Von Kleist ve onunla beraber olan ordusu tehlike ile karşı karşıya kalmaya başlamıştır. 15 Ocak ve 1 Şubat tarihleri arasında ordusuyla beraber Rostov’a doğru çekilmeye başlamış ve Kızıl Ordunun kesin üstünlüğünü kabul etmiştir. 

Bunu gören Kızıl Ordu boş durmayarak sürekli arka arkaya gelen taarruzla Almanları bezdirmeye çalışmıştır. Güney ve Kuzeyden hiç durmadan ilerlemeye devam eden Kızıl Ordu Kursk, Harkov ve Azak denizi hattını da kazanmayı başarmıştır.

Almanlar kaybettiği yerleri almak için boş durmayarak, 1943 yılı şubat ayında 3.Harkov Muharebesini başlatmış ve Alman Feld Mareşal Erich von Manstein komutasında başarılı olarak bu muhabereden çıkmışlardır. Bu başarıyla Güney ve Kuzey bölgelerinde Rostov’dan  Leningrad’a ulaşan bir cephe oluşturmayı başarmışlardır. 

Almanlar her şeye rağmen savunma yapmayı tercih ediyor. Gelecek saldırılara karşı savunma yöntemlerini geliştiriyordu. Alman komutanların birçoğu aynı fikirde bulunuyorlardı ancak bu noktada Hitler hiç birine katılmadı. Çünkü Hitler sürekli taarruzdan yana olan bir komutandı. Zekasına güvenerek gerekli önlemleri alarak garanti taarruzlar gerçekleştirerek düşmanlarını en beklenmedik anda avlamayı istiyordu. Kursk çıkıntısından taarruz yapacağı taarruz ile birlikte Leningrad bölgesinde de büyük bir taarruz planlamaktaydı. Bu iki saldırı istediği gibi giderse Hİtler  Doğu cephesindeki işini garanti altına alacaktı.

Almanların Ve Sovyetlerin Planları Hakkında

Almanların Ve Sovyetlerin Planları Hakkında
Kursk tank muharebesinin ayak sesleri iyiden iyiye duyulmaya başlıyor. Yaklaşan bu büyük savaş tarihe geçecektir. 

Bu savaş üzerinde Alman planlarından bahsederek başlayalım. Manstein, Sovyet birliklerini 3.Harkov Savaşında uyguladığı planları ile yenmeyi başarmıştır. Kursk'da da bu galibiyeti getiren plana benzer planlar ile ilerlemeyi kafasına koymuştu.
Kızıl Orduyu oyuna getirerek güney kısmında bulunan 6. Ordu birliğine saldırması için çalışmalar gerçekleştirdi.
Bu sayede Ukrayna’nın doğusunda yer alan Donets Havzasını elinde tutarak bölgenin doğusundaki Harkov’un güneyi ve Rostov’a doğru saldırı düzenleyerek Sovyetlerin güçlü olan güney kanadını Azak Denizi ile beraberinde çember içine alacak ve tuzağa düşürecekti.

Plan incelendiğinde mantıklı gelse de bu plan Alman Kara kuvvetleri tarafından reddedilmiştir. Bu plan yerine farklı fikirler ortaya atıldı. Onlardan bir tanesi Oryol ve Harkov arasında bulunan çıkıntı oldu. Kızıl ordu ana cepheleri bu çıkıntının içinde ve çevresinde konuşlanmıştı ve bu çıkıntıyı kesmek Sovyet gücünün 5’te 1’ini oyundan düşürecekti ve Kursk şehri de Almanların eline geçecekti.

Mart ayı itibari ile planlar belirginleşmeye başlamıştır. Walter Model 9. Ordu Güney kısımlarına yönelirken Hermann Hoth 4. Panzer Ordusu ve Kempf Ordu müfrezesi Manstein tarafından yönlendirilerek Harkav’dan başlangıç sağlayarak kuzeye doğru saldırılarına başlayacaktı. Böylece Kursk’a yaklaştıkça birleşme sağlamayı planladılar. Bu sayede Don Nehri boyunca yeni bir cephe açma şansları olacaktı. Almanlar Sovyetleri sürekli yanıltmaya çalıştı ve planlarını hiçbir zaman belli etmemeye gayret gösterdiler.

Sovyetlerin Kademeli Savunma Planları

Sovyetlerin Kademeli Savunma Planları
Almanların hazırlıklarına karşı Kızıl Ordu’da teyakkuz durumundaydı. Kendilerine özgü yaz taarruzları hakkında belirli planlar gerçekleştirmeye başladılar. Almanların Kursk çıkıntısı üzerinden saldırı yapmayı planladıkları hakkında düşüncelere sahiptiler. Kızıl Ordu bu çıkıntı üzerinde savunmak gerçekleştirmeleri gerektiği fikrinde hemfikirdiler. Hatta planın ana maddesi bu olmuştu. Bununla beraber Oryol ve Harkov tarafından taarruzlar gerçekleştirerek de ilerlemeyi planladılar. Bu planları yaparken Almanların ne düşünebileceği ve ne yapacakları hakkında sürekli bir endişe içerisinde oldular. Çünkü geçmişe dönük saldırılar incelendiğinde Kızıl Ordunun seçtiği bölgeler hedef alınmış ve bunlar sinsice hiçbir beklentilerinin olmadığı zamanda yapılmıştı. Endişelenmelerine sebep olan bu olaylar yüzünden bir plan yaptıklarında iki kez düşünüyorlardı. Almanlara bakılınca sürekli sert hücum halinde olmaları savaşı kazanmaları ile sonuçlanmasına neden olmuştu.

Hata Almanların silah ve tankları beklemeleri ile Sovyetlere uzun zamanlar tanınmış ve savunma hatları inşası için bolca zaman tanınmasıyla başlamıştı. Ruslar kazandıkları zamanla savunma sahalarında artış sağlamışlar ve bununla kalmayarak hava destekleriyle savunma yöntemlerini geliştirmeyi büyük ölçüde başarmışlardır.

Üstelik muharebe boyunca yanıltma harekatları konusunda da Almanlara göre daha başarılı olmuşlardır. Hatta maketlerden hazırlanmış sahte uçaklarla dolu havaalanlarına kadar hazırlıklar yapmışlardır. Bu sayede Almanların hava birlikleri hedefleri çoğu zaman şaşırmışlardır.
Bunun üstüne kamuflaj konusunda büyük başarı göstermiş mevzileri saklamada çok başarılı olmuşlardır. Mayın bölgelerini de anlaşılmayacak şekilde hazırlamışlardır.

İki tarafında akıllara gelmeyecek farklı planları sayesinde savaş, tarihe geçecek çok ilginç bir hal almış ve ünü günümüze kadar gelmiştir.

Kursk Tank Savaşı Sırasında Olanlar

Kursk Tank Savaşı Sırasında Olanlar
Almanlar 5 Temmuz 1943 günü günün ilk ışıklarıyla saatler 05:30’u gösterdiğinde Kursk’da 2700 tank, 800 bin asker ve 2000’den fazla  uçakla saldırılara başladılar. Kuzey kanatta, general Walter Model komutasındaki 7 zırhlı, 2 mekanize tümen ve 9 piyade tümeni, Oryol istikametinden atağa kalkar. Güney kanadında Almanların altın çocuğu ve Hitlerin göz bebeği Von Manstein komutasındaki 10 zırhlı, 1 mekanize ve 7 piyade tümeni ise Belgorod’dan kuzey ve kuzeydoğu yönünde harekata başladılar. Almanlar o sabah devasa bir makine ve insan gücüyle taarruza başladılar. Bu taarruzu Sovyet ordusu 3600 Tank, 20 bin topçu bataryası, 2800 uçak ve 1.3 milyon piyade ile gögüsler. 

7 gün süreyle yaptıkları güçlü taarruzlara rağmen Alman birlikleri Sovyet direnişini kıramamış olanca ilerleme çabasına rağmen geride mevzilenen Sovyet ana hatlarına ulaşamamışlardır.

Üstüne üstlük iyi istihkam edilmiş Sovyet savunma hattında eriyip gittiler. Ardı kesilmeyen topçu ateşleri, mayın yoğun arazi ve Kızıl Ordu zırhlı birliklerinin karşı saldırısı Almanların Doğu Cephesindeki umutlarını bir bir söndürdü ve Alman İmparatorluğunun kaderi 180 derece döndü. Tarihe geçen kara ve hava savaşları bittiğinde iki taraftan da binlercesi yitirilen makina gücüne ek olarak iki taraf 1 Milyonu aşan sayıda ölü, yaralı veya esiri arkalarında bırakmışlardı.
Bunları da beğenebilirsiniz