Türkçe
Giriş Kayıt Ol

Sümerler Kimdir? İnsanlık Tarihine Katkıları Nelerdir?

tarihinde gönderildi - tarihinde güncellendi
Sümerler tarihin bilinen en erken medeniyetini kuran bu kadim halk kimdir? İnsanlık tarihine katkıları nelerdir? Sümerler Türk mü? Başkenti neresidir? Kısaca Sümerler hakkında ilginç bilgilerden oluşan yazımıza geçip, konuya açıklık getirelim.

Sümerler Kimdir?

Sümerler Kimdir?
Tarih derslerinde hep anlatılan bir yer var hatırladınız mı? ''Mezopotamya!'' Sümerler, M.Ö 4000 ile M.Ö 2000 yılları arasında Irak,'ın güneyinde yerleşik hayata geçen, medeniyeti kuran bu Mezopotamya diye anılan bölgenin ilk uygarlığıdır. Modern Tarih onları dünyanın bilinen en eski uygarlığı olarak tanımlar. Sümerlerden kopan ve kendine sayısız devlet kuran insanlar Sümerler olmasaydı bunu başarmaları mümkün değildi! 

Peki Sümerler hakkında kısa & ilginç olan bilgiler nelerdir? Kim yahu bu insanlık tarihine geçen insanlar?

Medeni Hayata Geçiş

Medeni Hayata Geçiş
Kökleri bugün hala tartışma konusu olan Sümerlerin, arkeolojik kalıntılar sayesinde bildiğimiz M.Ö 4000'e kadar bir düzine şehir devletleri kurduklarını biliyoruz. Kurdukları bu şehirlerde kendilerini korumak için etrafını sıkıca surlarla çevirdikleri ve tüm ihtiyaçlarını bu şehirlerden karşıladıklarını biliyoruz. Evlerin yapısı kamış veya ot ile çamurdan tuğlalardan meydana getirmişlerdir. Tarımda kullanmak ve şehirlerinde içmek için yaptıkları su kanaları açıyorlardı. Fırat ve Dicle nehirleri boyunca karmaşık sayılabilecek su kanallarını ustalıkla inşa ediyorlardı. 

Eridu, Ur, Nippur, Lagaş ve Kiş büyük Sümer kentleriydi, ancak bunların arasında en eski ve en çok gelişenlerinden biri de neredeyse 10 kilometrelik savunma surlarıyla çevrili, 40.000 ila 80.000 nüfusa sahip önemli bir ticaret merkezi olan Uruk’du.

Kral Listesi

Kral Listesi
Antik Mezopotamya'da yaşayan Sümerler'in hükümdarlarına karşı özel bir ilgileri vardı. Bunu yapılan arkeolojik kazılarda bulunana kilden yapılmış tabletlerden biliyoruz. Bulunan sanat eserlerinde yazan kral isimleri ve tahta kalma sürelerinin yazması bunun en büyük göstergesi. Liste gerçekten tarihe ve sanata meydan okuyor. Hatta burada asıl ilginç olan ise kral listesinde yazılan iki ilginç tarih ve isim var. 

Birincisi ilk krallardan birinin yaklaşık 43.200 yıl yaşadığı ve halkını yönettiği söyleniyor. Gerçekten çok ilginç. İkincisi ise MÖ 2500 yıllarında Kubaba adında bir kadın hükümdarı olduğudur. İktidara ve tahta nasıl oturdu hakkında hiç bir temiz bilgi olmamakla birlikte, Sümerlerin adına ve tarihine ilginç bir not olarak da düşülmesi gereken bir olay. 

Yukarda vereceğimiz fotoğraf ise onun katkılarıyla yapılan ''Kiş'' kentinden bir kare olacak. 

Şehir Devletleri Arasında Savaş

Şehir Devletleri Arasında Savaş
Bakın burası çok önemli! 

Ortak bir dil konuşan, ortak kültürel geleneklere sahip olan ve şehirleri aracılığıyla birbirine destek olan şehir devletleri birbirleriyle neredeyse anlaşmazlık içerisindeydi. Bundan dolayıdır ki sürekli savaşların yaşanması, yeni liderler, krallıklar ve hanedanlık oluşumuna sebep olmuştur. 

Bu çatışmalarda bilinen ilki MÖ 2450 yıllarında sınır anlaşmazlığı yüzünden çıktığı biliniyor. Legaş krallığı ile Umma krallıkları arasında yaşanmıştır. Legaş kralı Eannatum zaferini anmak için mağlup ettiği düşmanın etini kuşlara verdiğini betimleyen ''Akbaba Stelini'' yaptırtmıştır.

Sümerlerin İnsanlık Tarihine Kattığı İcatları

Sümerlerin İnsanlık Tarihine Kattığı İcatları
Yazı, tekerlek, saban, yazılı kanunlar, edebiyat ve su yollarında yaptıklarıyla Sümerler insanlık tarihine geçen icat ve etkileriyle bilinir. ancak Sümerlerin bilinmeyen bir başka meşhur içeceği var: Bira! Arkeologların M.Ö 4000 yılına ait olduğunu düşündüğü bulgular var. Arpa özünden yaptıkları düşünülen ve kamış, pipet gibi yardımcı aletlerle içilebilen özel bir mayalama yöntemine sahip biralar ürettikleri düşünülüyor. 

Hatta bu bira yapımını tüketmekten bir adım öteye götürmüş ve birayla ilgili yazıları da mevcuttur. Biranın ''neşeli bir kalp ve memnun bir ciğerin anahtarı'' olduğunu belirtmişler.

Çivi Yazısı Bulundu

Çivi Yazısı Bulundu
Sümerlerin tartışmasız getirdiği en büyük yenilik çivi yazısı dediğimiz eski yazı formudur. M.Ö 3400 yıllarına dayanan yazının icadı antik katiplerin tüm kelimeleri kamıştan ıslak killer üzerine yazdığı tabletlerden biliyoruz. Yazılı bu tabletler daha sonra pişirilip saklanıyordu. 

Sümerler çivi yazısını ilk olarak ticari işlerin hesabını ve kaydını tutmak için geliştirmiş, fakat zamanla şiirden tarihe, kanunlardan edebiyata her şey için kullanılan tam teşekküllü bir yazı sistemine dönüşmüştü.

Çok Gezen Mi Bilir Çok Bilen Mi?

Çok Gezen Mi Bilir Çok Bilen Mi?
Anayurtlarında odun, taş ve maden olmadığını bildiğimiz Sümerler, bu yoksunluğu hem deniz hem de kara üzerinden kurduğu ticaret yolları sayesinde yönlendirmek zorunda kalmıştır. En bilinen ticari ortakları bakır ticaretinin en önemli şehir Dilmun adasıydı. Odun için Anadolu'nun yolunu tutan tüccarlar, ayrıca Umman'da altın ve değerli taşlar için ticaret rotaları oluşturmuştur. 

Sümerler, sanatta ve kuyumculukta kullanılan mavi renkte değerli taş olan: Lapis Lazuliye düşkünlükleriyle biliniyor. Bu taşı almak için Afganistan sınırına kadar giden çok önemli kanıtlar var. Tarihçiler Sümer kaynaklarında Magan ve Meluhna olarak geçen iki antik ticaret noktasının Mısır ve Etiyopya olabileceğini de söylüyor.

Gılgamış Destanı Gerçek Mi?

Gılgamış Destanı Gerçek Mi?
Orman canavarıyla savaşıp sonsuz yaşamın peşinden koşan bir Sümer kralının hikayesini duydunuz mu? 3000 satırlık epik bir şiir olan ''Gılgamış Destanı'' özel bir kralın Mezopotamya edebiyatının dünyaya sunduğu bir kahramanlık hikayesidir. Destanın kahramanı Uruk Şehir devletinin 5. kralı Gılgamış'ın Herkül'le yarışacak güce geldiğini ve yarı tanrı olmasını anlatıyor. 

Bu destanı tek onaylayan kaynak ise yine arkeologlar tarafından bulunan bir tablette Gılgamış'ın gerçekten MÖ 2700 yıllarında kral olduğu belirtiliyor. İktidarına dair günümüzde bulunana çok az kaynak vardır. Fakat kurduğu şehrin büyük savunma surları ve tanrıçalarının anıtını tamir ettirdiği gibi yazılar mevcuttur. Tüm bunlar Gılgamış’ın, yaptıkları daha sonra destanlaştırılmış gerçek bir hükümdar olabileceğini gösteriyor.

Sümerlerde Bilim ve Matematik

Sümerlerde Bilim ve Matematik
Modern matematiğin, daha sonra askeri yapıların kullandığı ve insanlara büyük kolaylıklar sağlayan onluk sisteminin mimarı Sümerlerdir. Altmış saniyelik dakikalar, altmış dakikalık saatler de yine kendilerinden çıkmıştır. 

Sümerler de 60’lık birliklere dayalı bir sayı sistemi kullanıyordu. Kolayca bölünebilen bu sayı sistemi daha sonra bunu ayların uzunluğu üzerine astronomik hesaplamalar yapmakta kullanacak Babiller tarafından benimsendi. Dairenin 360 derece olması gibi ölçümlerde hep onların bulup geliştirdiği matematik sayesindedir.

Sümer Tarihini Ne Zaman Keşfettik

Sümer Tarihini Ne Zaman Keşfettik
19. yüzyıla kadar varlığı bilinmeyen Sümerler, tarihin bilinen en eski medeniyetlerinden biridir. Mezopotamya'nın M.Ö 2. binyılın başlarında Amoritler ve Babiller tarafından hakimiyet altına alınmasından sonra Sümerler kademeli olarak yükselmişlerdir.

Sırları, İngiliz ve Fransız arkeologlar 19. Yüzyılda antik Asurlular hakkında kanıt ararken Sümer eserlerine rastlayana kadar Irak çöllerinin kızgın kumları altında gömülü kaldı.

O tarihten beri arkeologlar Sümer sanatı, çömlekçiliği, heykelciliğine dair sayısız eserin yanı sıra büyük bir çoğunluğu bugün hala tercüme edilmeyi bekleyen 500.000 kadar kil tablet keşfetti.
Bunları da beğenebilirsiniz