Türkçe
Giriş Kayıt Ol

Mudanya Ateşkes Antlaşması Kısaca Tarihi, Maddeleri Ve Sonuçları

tarihinde gönderildi - tarihinde güncellendi
Kurtuluş savaşının askeri ayağını tamamen bitiren Mudanya Ateşkes Antlaşması birçok önemli sonuç doğurmuştur. Bu yazımızda savaşa son veren belge olarak da anılan Mudanya Ateşkes Antlaşmasının sürecine, maddelerine ve önemli sonuçlarına bakacağız buyurun başlayalım.

Büyük Taarruz Başarıya Ulaşıyor

Büyük Taarruz Başarıya Ulaşıyor
Batı cephesinde gerçekleşen Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanmasının ardından Batı Anadolu'daki Yunan işgali son bulmuştu artık sıra Doğu Trakya'daki Yunan işgaline son verilmesine, Çanakkale ve İstanbul boğazlarının kurtarılmasına gelmişti. İzmir'in kurtuluşunun ardından Türk ordusunun Çanakkale üzerine yürüyüşü başladı.

İtilaf Devletleri ise 23 Eylül 1922'de Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümetine bir nota verdiler. Bu notada Türk ordusunun askeri harekatını durdurması ve barış görüşmelerine başlanması istendi. 

Bu arada İngiliz hükümeti de tarafsız bölge olarak nitelendirdiği İstanbul ve boğazlar bölgesini savunmak için sömürgelerinden asker toplamaya başladı. İngilizler ayrıca Fransız ve İtalyan hükümetlerinden kendilerine destek olmalarını istediler ancak Fransız ve İtalyan dışişleri bakanları ülkelerinde Türk milleti lehine oluşan kamuoyu nedeniyle İngilizlere destek veremeyeceklerini söylediler.

Mustafa Kemal Paşa 29 Eylül 1922'de itilaf devletlerinin notasına verdiği cevapta Edirne dahil Meriç'e kadar tüm Trakya'nın boşaltılarak Türkiye'ye teslim edilmesini ve bu durumun gerçekleşmesi halinde ateşkes görüşmelerine başlanabileceğini bildirdi. 

Müttefiklerinden umduğu desteği bulamayan İngilizler Mustafa Kemal Paşa'nın Doğu Trakya ile ilgili talebini olumlu karşıladılar.

Görüşmeler Çetin Geçiyor

Görüşmeler Çetin Geçiyor
3 Ekim 1922'de Türkiye, İngiltere, Fransa ve İtalya temsilcileri ateşkes görüşmeleri için Bursa'nın Mudanya ilçesinde bir araya geldiler. Görüşmeler günümüzde müze olarak ziyaret edilebilecek olan mütareke binasında 3-11 Ekim 1922 tarihleri arasında yapıldı.

Mudanya Ateşkes antlaşmasına Türkiye Büyük Millet Meclisi adına İsmet İnönü, İngiltere adına General Harrington, Fransa adına General Charpy ve İtalya adına General Monbelli katılmıştı. Batı cephesindeki savaşların tümünü Yunanlılarla yapmamıza rağmen Yunanistan temsilcisi ise Mudanya görüşmelerine doğrudan katılmamıştır. Yunan temsilcisi Mudanya'ya geldiği gemiden karaya çıkmadı ve görüşlerini İngiltere temsilcisine yazılı olarak bildirdi. Böylece Yunanistan'ın görüşlerini İngiltere temsil etmiş oldu. 

Mudanya'da yapılan görüşmelerde tartışılan konulardan en önemlileri; Trakya ve İstanbul'un bir an önce boşaltılması ve bu bölgelere yerleştirilecek Türk askerlerinin sayısı olmuştur.

Görüşmelere katılan İtalyan ve Fransız temsilcileri Türklerin önerilerinden önemli bir bölümüne destek verdiler ancak İngiltere temsilcisi General Harrington donanma ve ordularının gücünden söz açarak Türk tarafını tehdit eder bir tavır benimsedi. 

Bu tavır üzerine Türk heyeti General Harrington’a verdiği cevapta Türk ordusunun Atina'ya kadar gidebileceğini kesin bir dille bildirdi. Çok sert geçen tartışmalar nedeniyle görüşmelerin kesilmesi gündeme geldi.
Türk heyetinin kararlı tutumu sonucunda 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. 

Mudanya Ateşkes Antlaşmasının Maddeleri

Mudanya Ateşkes Antlaşmasının Maddeleri
İlk madde savaşın kesilmesidir. Türklerle, Yunanlılar arasındaki çatışmalar 14-15 Ekim gecesinde itibaren sona erecektir. Yani artık Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhası resmen sona ermiştir.

Doğu Trakya Edirne’yi ve Kırklareli’yi içine alan bölge Meriç ırmağına kadar boşaltılarak Türkiye Büyük Millet Meclisine geri verilecektir.
Sonuç olarak biz batı cephesindeki savaşlarımızı Ege Bölgesi'nde ve Marmara'nın bir kısmında yapmamıza rağmen Mudanya Ateşkes Antlaşması ile  Doğu Trakya'yı savaşmadan Yunanlılardan geri aldık.

İstanbul ve çevresi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni bırakılacak ve asıl teslim işlemi kesin Barış Antlaşması imzalandıktan sonra yapılacak.
Bu madde önemli çünkü bildiğimiz gibi İstanbul Osmanlı Devleti’nin başkenti İstanbul'dur ve Ankara'da başka bir hükümet olarak Büyük Millet Meclisi vardır. Dolayısıyla İstanbul'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne bırakılması artık Osmanlı devletinin resmen sona erdiğinin bir göstergesidir.

Güvenliği sağlamak için Çanakkale ve İstanbul boğazlarında Türkler asker bulundurabilecekler.
Bu madde aslında Türk, Yunan Savaşı'nın yeniden başlamasını engellemek istiyor. Savaşın başından beri Yunanistan'ı destekleyen İngiltere artık batı cephesindeki savaşın sona ermesini istiyor çünkü I. Dünya Savaşı planladıklarından daha pahalıya mal olmuş ve daha uzun süre sürmüştür. Bu da artık İngiliz vatandaşları arasında huzursuzluklar çıkarmaya başlamıştır.

Mudanya Ateşkes Antlaşması savaşa son veren belgedir ve dolayısıyla bizim için son derece önemlidir.

Mudanya Ateşkes Antlaşmasının Önemi

Mudanya Ateşkes Antlaşmasının Önemi
İstanbul Boğazlar ve Doğu Trakya savaşılmadan alınmıştır.

Mondros Ateşkes Antlaşması ve Sevr Antlaşması artık geçerliliğini yitirmiştir.

Mondros Ateşkes Antlaşmasını anlattığımız içeriğimize buradan Sevr Antlaşmasını anlattığımız içeriğimize de buradan ulaşabilirsiniz.
Özellikle Mondros’u bir ateşkes antlaşması olarak kabul ettiğimizi düşünürsek Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın ne kadar adil bir Ateşkes Anlaşması olduğunu görebiliriz. Sevr zaten Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmediği için hukuki olarak yok sayılmaktadır ancak İtilaf devletleri açısından da Mudanya Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Sevr’in hukuki bir geçerliliği olmadığı kabul edilmiştir.

İngiltere Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin varlığını resmen ve hukuken tanımıştır. 

Mudanya Ateşkes Antlaşması milli mücadelenin savaşlar dönemi artık tamamen sona erdirmiş ve bu tarihten itibaren Barış koşulları ve sonrası görüşülmek için diplomatik görüşmeler başlamıştır.

Mudanya Ateşkes Antlaşmasının Sonuçları

Mudanya Ateşkes Antlaşmasının Sonuçları
3-11 Ekim 1922'de tarihleri arasında Bursa'nın Mudanya ilçesinde yapılan görüşmeler sonucunda 11 Ekim 1922'de Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır.

Görüşmelere İngiltere, Fransa ve İtalya temsilcilerini gönderirken Yunanistan kendisini temsilen İngiltere'yi seçmiş görüşmelere doğrudan kendisi katılmamıştır. Görüşmelere Türkiye Büyük Millet Meclisi ile adına İsmet Paşa katılmıştır.

Mütareke sonucunda Türkler ile Yunanlılar arasındaki savaş durumu sona ermiştir.

İstanbul Boğazlar ve Doğu Trakya savaşılmadan Yunanlılardan geri alınmıştır.

Mudanya ateşkesi sonrasında ise Lozan Barış Konferansı toplanmıştır.

Lozan Barış Konferansını anlattığımız içeriğimize buradan ulaşabilirsiniz.

Bu yazımızda savaşa son veren belge olarak da anılan Mudanya Ateşkes Antlaşmasının sürecine, maddelerine ve önemli sonuçlarına baktık görüşmek üzere.
Bunları da beğenebilirsiniz