Türkçe
Giriş Kayıt Ol

Moskova Antlaşması Kısaca Tarihi, Önemi ve Sonuçları

tarihinde gönderildi - tarihinde güncellendi
Moskova antlaşması yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin avrupalı bir devlet tarafından ilk kez resmen tanınmasını ve devam eden kurtuluş mücadelesine siyasi ve ekonomik katkı sağlaması açısından çok önemlidir. Bu yazımızda 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması veya Moskova Dostluk Antlaşması olarak da bilinen Moskova Antlaşmasının kısaca tarihine, önemine ve sonuçlarına bakacağız buyurun başlayalım.

Moskova Antlaşması Süreci

Moskova Antlaşması Süreci
Rusya 1. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri bloğunda yer alan devletlerden birisiydi. Savaş devam ederken Rusya'da bolşevik ihtilali olmuş ve yeni kurulan Sovyet Rusya Devleti 1. Dünya Savaşı'ndan çekilmiştir. İtilaf Devletleri burada oluşan yeni rejimden rahatsız olmuş ve Sosyalist rejimin yayılmasını önlemek amacıyla Sovyet Rusya'ya karşı düşmanca bir tavır takınmışlardı.

Diğer yandan Anadolu'nun itilaf devletleri tarafından işgal edilmesi zaten tehdit altında olan Sovyet Rusya için ciddi bir tehdit daha oluşturmuştur. Aynı yıllarda Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümeti de Kurtuluş Savaşı'nı başarıya ulaştırmak için askeri ve siyasi desteğe ihtiyaç duymaktaydı. 

Bu arada Londra Konferansı'nda itilaf devletlerinin Sevr Antlaşması'nda küçük değişiklikler yaparak Türkiye Büyük Millet Meclisi ile yakınlaşma girişimleri de başarısız oldu.

Londra Konferansı anlattığımız içeriğimize buradan Sevr Antlaşmasını anlattığımız içeriğimize de buradan ulaşabilirsiniz.

Ortak Düşmana Karşı Dostluk

Ortak Düşmana Karşı Dostluk
Sovyet Rusya hükümeti ise Türkiye Büyük Millet Meclisinin İtilaf devletlerine karşı verdiği mücadeleyi desteklediğini göstermek için misak-ı milli'yi kabul ettiğini açıkladı.

Bu olaydan sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümeti ile Sovyet Rusya hükümeti ortak düşmanları karşısında işbirliği yapmaya karar verdiler. Bu karar 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümeti arasında Moskova Antlaşması'nın imzalanması ile sonuçlandı. 
Antlaşma Türkiye heyeti Ali Fuat Paşa, Dr. Rıza Nur ve Yusuf Kemal Tengirşenk ve Rus heyeti Dışişleri Komiseri Çiçerin ve Merkez Komitesi üyesi Celalettin Korkmazov tarafından imzalanmıştır.

Gelin şimdi antlaşma maddelerine bir bakalım

Moskova Antlaşması'nın Maddeleri

Moskova Antlaşması'nın Maddeleri
İki taraftan birinin tanımadığı antlaşmayı diğeri de tanımayacaktır.

Sovyet Rusya misak-ı milliyi tanıyacaktır.

Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında imzalanmış tüm antlaşmalar geçersiz sayılacaktır.

İki devlet arasındaki ilişkileri geliştirmek amacıyla mali ve ekonomik konularda işbirliğine gidilecektir.

Batum'un Gürcistan'a ait olması koşuluyla Brest Litovsk ve Gümrü antlaşmaları ile daha önce belirlenmiş doğu sınırı geçerli olacaktır. Buna göre Kars, Ardahan, Artvin Türkiye'ye, Batum Gürcistan'a Nahçıvan da Azerbaycan'a bırakılacaktır.

Sovyet hükümeti kapitülasyonların kaldırılmış olduğunu kabul edecektir.

Boğazlar tüm devletlerin gemilerine açık tutulacaktır.

Moskova Antlaşması'nın Sonuçları

Moskova Antlaşması'nın Sonuçları
Moskova Antlaşması ile Sovyet Rusya Sevr Antlaşması'nı tanımadığını ilan etmiştir.

Osmanlı Devleti ve Çarlık Rusya'nın hukuki olarak sona erdiği karşılıklı olarak kabul edilmiştir.

Doğu sınırlarımızın güvenliği sağlanmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümeti milli mücadele için büyük önem taşıyan askeri, siyasi ve ekonomik destek sağlamıştır.

Sovyet Rusya hükümeti de Güney sınırlarını güvence altına almıştır.

TBMM hükümeti ilk defa bir Avrupa devleti tarafından resmen tanınmıştır.

Bu yazımızda 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması veya Moskova Dostluk Antlaşması olarak da bilinen Moskova Antlaşmasının kısaca tarihine, önemine ve sonuçlarına baktık bir sonraki yazımızda görüşmek üzere.
Bunları da beğenebilirsiniz