Türkçe
Giriş Kayıt Ol

Islahat Fermanı'nın Nedenleri Maddeleri ve Sonuçları

tarihinde gönderildi - tarihinde güncellendi
19. yüzyıl Osmanlı Devleti için siyasi ve ekonomik anlanda bir çok önemli gelişmelerin olduğu bir dönem bu dönem içerisinde olan olayların en önemlilerinden birisi de şüphesiz ki 1839 Islahat Fermanıdır. Bu yazımızda Islahat Fermanı hakkında herşeyi anlatacağız.

Islahat Fermanı Neden İlan Edildi İçeriği ve Önemi Neydi

Islahat Fermanı Neden İlan Edildi İçeriği ve Önemi Neydi
Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyılda yaşadığı birçok siyasi problem var bunlar içerisinde en önemlilerinden bir tanesi Kırım Savaşıydı.

Kırım Savaşı sırasında Osmanlı Devleti bir takım sorunlarla mücadele etmişti ve Avrupa devletleri 1856 Paris Antlaşmasında Osmanlı Devleti'nin azınlıklara bir takım haklar vermesini Osmanlıdan talep etmişlerdi. Ancak bunları gerçekleştirirse bir batılı devlet olabileceğini ancak bunu yaparsa kendisine siyasi bir çok konuda destek verebileceklerini söylemişlerdi.
Bunun için Osmanlı Devleti'nin azınlık hakları konusunda ciddi baskılarda bulunmuşlardır. Bu baskılar medyaya yansımış gazeteler Avrupa devletleri azınlık hakları konusunda Osmanlı Devleti'ne bastırıyor diye manşetler atmaya başlamıştı.

Sadrazam Mehmed Emin Ali Paşa Bastırıyor

Sadrazam Mehmed Emin Ali Paşa Bastırıyor
Osmanlı Devleti'nin en önemli isimlerinden bir tanesi Sadrazam Mehmed Emin Ali Paşa Osmanlı Devleti'nin bir takım yenilikler yapabilmesini ve Avrupa devletler hukukunda yararlanabilmesi için önemli adımlar atması gerektiğini savunuyor en kısa sürede Tanzimat Fermanı'nın devamı niteliğinde olacak devamı niteliğinde olacak azınlıklara yeni haklar getirecek bir yenilik paketi hazırlamak mecburiyetindeyiz fikrini savunuyordu ve bunun içinde Osmanlı Devleti'nde bir takım çalışmalar başlamıştı.

Islahat Fermanının Nedenleri

Islahat Fermanının Nedenleri
Bunlar içerisinde en önemlilerinden bir tanesi demin de bahsettiğimiz gazetelerin manşetlerine kadar taşınan Avrupa devletlerinin baskısını azaltmaktı. Avrupa devletleri sürekli azınlık haklarını bahane ederek Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışıyorlardı bu da Osmanlı Devleti'nin egemenlik haklarını ciddi zarar vermekteydi. 

Paris Konferansı kararlarının Osmanlı Devleti'nin lehine çıkmasını sağlamak. 1853 yılında başlayan Kırım Savaşı Osmanlı Devleti'nin İngiltere, Fransa gibi devletlerin desteği sonunda galibiyeti ile sonuçlanmıştır. İngiltere ve Fransa bu konuda Osmanlı Devleti'ni desteklemişti ve bu savaşın sonunda Rusya'nın pes etmesi ile 1856 yılında Paris'te Paris Konferansı düzenlenmişti. Burada çıkacak kararların Osmanlı lehine gerçekleşebilmesi son derece önemliydi. 

Yine önemli bir şey Rusya'nın özellikle Balkanlarda yaşayan Slav ırkı kışkırtarak Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmasını ve panslavizmin etkisini engelleyebilmek. Bu amaçla gerçekleştirilen Islahat Fermanı'nın içinde neler var şimdi bunlara bakacağız?

Islahat Fermanının Maddeleri

Islahat Fermanının Maddeleri
Müslüman olmayan halka din ve vicdan özgürlüğü sağlanacaktır. 

Azınlıklara kendi ibadethanelerine açma hakkı tanınacaktır.

Gayrimüslimleri küçük düşürücü bir takım ifadelere son verilecektir.

Gayrimüslimlerin devlet memuru olabilmesinin önünü açılacaktı.

Vergilerin herkesten gelirine göre adil olarak toplanması sağlanacaktır. 

Cizye vergisi ve İltizam kaldırılacak. Nedir Cizye ve İltizam bakalım.
Cizye (Müslüman devletlerde Müslüman olmayan yurttaşlardan alınan bir tür vergi.)
İltizam (Açık artırma ile uzak bir bölgenin vergi gelirinin devlet tarafından kişilere devredilmesidir. Örnek olarak Cezayir bölgesinin 3 yıllık vergi geliri açık artırması yapılıyor siz de ihaleye girerek en yüksek teklifi yapıyorsunuz ve ihaleyi kazanıyorsunuz ve ihale sonuç bedelini devlete peşin ödüyorsunuz böylelikle devletin kasasına nakit girmiş oluyor.)

Gayrimüslimler belediye ve il meclislerine üye olabilecekler.

Gayrimüslimler bedelini ödemek koşuluyla askerlikten muaf tutulacaktır.

Tanzimat Fermanı'nda Müslüman ya da gayrimüslim olsun herkesin askere alınması ilkesi getirilmişti askerlik bir vatan görevi haline getirmişti fakat uygulamada çıkan bir takım sorunlar, gayrimüslimlerin askerlik yapmak istememesi, müslümanların dahi gayrimüslimlerle askerlik yapmaktan rahatsız olması, Osmanlı ordusu içerisinde birtakım sorunlara neden olmuş ve bu sorun gayrimüslimlerin bedelini ödemesi ile askerlikten muaf tutulması şeklinde çözülmeye çalışılmıştır.

Yabancılar Osmanlı toprakları üzerinde mülk edinebileceklerdir. 

Yabancıların okul hastane şirket ve banka açabilme lerinin önü yeni ıslahat fermanıyla açılmıştır.

Islahat Fermanı'nın Önemi Ve Sonuçları Nelerdir

Islahat Fermanı'nın Önemi Ve Sonuçları Nelerdir
Osmanlı Devleti'nde Müslümanlar ve gayrimüslimler arasında bir eşitlik sağlanmasına çalışılmıştır.
Burada özellikle müslümanların, gayrimüslimlerden çok fazla hakka sahip olmasından dolayı gayrimüslimlerin bir mağduriyetinin söz konusu olduğu iddia edilmektedir. Islahat Fermanı ile bu eşitliğinin sağlanmasına çalışılmıştır. Ancak özellikle askerlik konusundaki madde büyük tartışmalara sebep olmuştur. Askerlik görevinin gayrimüslimlerden alınması gayrimüslimlerin askere alınmaması, askerliğin vatan görevi olmaktan çıkarılması anlayışı eşitsizlik sorununun bu sefer müslümanlar tarafından dile getirilmesine, eşitliğin gayrimüslimler lehine bozulduğunun söylenmesine neden olmuştur.


Avrupa devletleri yine bir takım şeyleri bahane ederek Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmaya devam etmişlerdir.


Islahatların önemli bir kısmının hukuksal nitelikli olması ve yönetimsel ağırlıklı olmasıdır. 


Osmanlı Devleti Paris Antlaşması ile Avrupa devletler hukukundan yararlanma hakkını elde etmiştir. 

Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğü yabancı devletlerin, büyük devletlerin garantisi altına alınmıştır. Kime karşı yapılmıştır peki bu Rusya'ya karşı yapılmıştır. Olası bir Rus tehdidine ve ileride gerçekleşebilecek Rus saldırılarına karşı Osmanlı Devleti koruma altına alınmaya çalışılmıştır. Yani bir anlamda Rusya bir mesaj verilmiştir eğer Osmanlı Devleti'ne saldırmaya devam edersen karşında bizi bulacaksın şeklinde bir mesajdır bu.

Müslüman halk gayrimüslim halklara verilen haklardan rahatsız olmaya başlamıştır. 

Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanının devamı niteliğindedir. Tanzimat Fermanını anlattığımız içeriğimize buradan ulaşabilirsiniz.
Bunları da beğenebilirsiniz