Türkçe
Giriş Kayıt Ol

İskan Politikası Nedir? Osmanlı İskan Politikasını Neden Uygulamıştır?

tarihinde gönderildi - tarihinde güncellendi
Osmanlı devletinin uyguladığı İskan Politikası nedir? Bu yönteme neden gerek duyulmuştur. Bu yazımızda her yönüyle İskan Politikasını (İskan Siyaseti) inceleyeceğiz.

İskan Politikası (İskan Siyaseti) Nedir?

İskan Politikası (İskan Siyaseti) Nedir?
En basit haliyle Osmanlı İskan Politikası, fethedilmiş toprakların Türkleştirilmesi için fethedilen yeni topraklara, Türklerin yerleştirilmesi anlamına gelir.

Osmanlı devletini uyguladığı iskan politikasının artılarına ve eksilerine bakmadan önce tam olarak nasıl işlediğine bakalım.

İskan Politikası Amacı: Genişleyen Sınırlarda Kalıcı Olabilmek

İskan Politikası Amacı: Genişleyen Sınırlarda Kalıcı Olabilmek
Not: Harita Osmanlı İmparatorluğunun En Geniş Sınırlarını Göstermektedir.

Kuruluşundan sonra sürekli büyüyen ve yeni topraklara yayılan Osmanlı Devleti'nin sınırlarının Rumeli'yi geçmesiyle Orhan Bey zamanında iskan politikası uygulama başlamıştır.

Bizans'tan alınan toprakların Türkleştirilmesi için Anadolu'dan aileler ve aşiretler, gönüllülük esasınca, çeşitli teşviklerle yeni fethedilen topraklara gönderilmiştir.

Osmanlı İskan Politikasının Amaçları

Osmanlı İskan Politikasının Amaçları
Osmanlı Devleti İskan Politikasının asıl amacını fethedilmiş toprakların Türkleştirilmesi olduğunu söylemiştik bunun yanında İskan Politikasının amaçları:
  • 1) Göçebe toplum bireylerini yerleşik hayata geçirerek tarıma yöneltmek ve gerektiğinde asker toplama işini kolaylaştırabilmek.
  • 2) Anadolu içerisinde aralarında husumet bulunan aşiret ve ailelerden birini göndererek Anadolu'da huzuru tahsis etmek.
  • 3) Yeni topraklara gitmeye karar veren ailelere bir süreliğine teşvikler ve vergi muafiyeti getirerek göçe özendirmek, Türk ve İslam kültürünün yeni topraklara hızla yayılmasını sağlamak.

Osmanlı İskan Politikasının Sonuçları

Osmanlı İskan Politikasının Sonuçları
Osmanlı İmparatorluğu'nun İskan Politikası devletin güçlü olduğu zamanlarda işe yaramıştır. İşe yaradığı süre boyunca;

  • Toprak verilerek yerleşik hayata geçirilen insanlardan ekonomik gelir elde edilmiş, devşirme asker toplanması kolaylaşmıtır.
  • Tarım becerisi ve tarımsal geliri arttırmıştır.
  • Yeni şehirlere inşaa edilen mimari yapılar camiler, medreseler, kervansaraylar, imarethaneler (hayır kurumları), zaviyeler, hamamlar ve kümbetler gibi yapılar mimariyi geliştirip türk kültürünü hızla yaymıştır.
  • Bunların yanında anadoluda husumetler sona erdirilerek isyanların önüne geçilmiş anadoluda huzur sağlanmıştır.
  • Yayılan Türk ve İslam kültürü bir sonraki seferlerin kolaylaşmasını sağlarken mevcut fetihleri de kalıcı hale getirmiştir.
  • Ancak Osmanlı Devleti gücünü yitirip küçülmeye başladığında ve fethedilen yerleri kaybetmeye başlayınca tersine bir göç dalgası yaratmıştır.
  • Bu durum zaten zorda olan devleti daha da zora sokmuş sosyal ve ekonomik yapıya iyice zarar vermiştir. Ayrıca göç yollarındaki imkansızlıklar nedeniyle zorbalık çoğalmıştır. Yerleşik hayattan tekrar göçebeliğe dönülmüştür.
Bunları da beğenebilirsiniz