Türkçe
Giriş Kayıt Ol

Gırtlak Müziği: Moğol-Tuva Türk Mirası

tarihinde gönderildi - tarihinde güncellendi
Orta Asya'da halkların kökeninde olan ve şaman kültürünün en önemli kalıntıların biri olan gırtlak müziği son yıllarda oldukça popüler olmaya başladı. Özellikle sovyetlerin dağılmasından sonra, sosyal medya ve video platformlarının da popülerleşmesiyle, gırtlak müziği kendini dünyaya tanıtmaya başladı.

Gırtlak Müziği Nedir?

Gırtlak Müziği Nedir?
Tek bir vokalin temel ses perdesinin sadece belirli harmoniklerini güçlendirerek, aynı anda birden fazla perdeyi söylemesine gırtlak müziği denir.

Gırtlak müziği, mide ve göğüsten sürekli olarak hava akımı sağlanarak, ses tellerini manipüle ederek farklı kas kombinasyonları aktif etmeyi gerektirir.

Ayrıca gırtlak müziği, aslında şarkı söylemekten ziyade, kendi sesini bir enstrüman olarak kullanmaktır. Gırtlak müziğini söyleyebilmek için yıllarca eğitim gerekir.

Gırtlak Müziğine Bir Örnek

Gırtlak Müziğinin Kökeni ve Tarihçesi

Gırtlak Müziğinin Kökeni ve Tarihçesi
Tuva Türk Bölgesi
Dünyanın en eski müzik türlerinden olan gırtlak müziğinin kökeni Orta Asya'da yaşayan Türk-Moğol kabileleridir. İki toplumda göçebe olduklarından dolayı, çok uzak mesafelere seslerini duyurabilmek için, gırtlaktan bağırmayı keşfetmişlerdir. Gırtlaktan çıkartılan ses, kalın ve dalgaboyu düşük olduğundan dolayı, çok uzak mesafelere ulaşabiliyordu. Zamanla bu yavaş ve baslı sese alışıp, bununla müzik yapmaya başladılar ve gırtlak müziği doğdu.

Doğanın içinden gelen bu müzik, ilk başlarda bebekleri yatırmak için kullanılıyordu. Bebekler bu tarz sesleri çok severler.

Gırtlak müziği Moğollar ve Tuva Türkleri tarafından hala icra edilmektedir. Sovyet döneminde baskı halinde olan halk, ancak sovyetlerin dağılmasıyla kültürlerini dış dünyaya tanıtabilmişlerdir.

Gırtlak müziği, Tuva Türkleri tarafından icat edilmiştir. Asıl ismi ise Höömey'dir. Tibet ve Moğolistan'da da hala icra edilmektedir.

* Tuva, Moğolistan'ın kuzeyinde, Sibirya'nın güneyinde yer almaktadır. (Resimdeki Harita)

Gırtlak müziğinin en önemli temsilcisi Tuva Türkleri

Tuva Türklerinin ''Tengri''ye yazdıkları eseri TRT INT'de yayında.

Herkes Gırtlak Müziği Yapabilir mi?

Herkes Gırtlak Müziği Yapabilir mi?
Sadece eğitim ve pratik yapmak da malesef gırtlak müziği yapmak için yeterli değil. Son yapılan araştırmalarda, gırtlak müziğinin  doğum yeri olan, güney sibirya ve altay dağları arasında kalan Tuva bölgesinde yaşayan insanların genetik yapısının bu müziğe daha elverişli olduğunu göstermişlerdir. Yani yıllarca nesilden nesle aktarılmış bir yetenektir, bu bölge dışında yaşayan insanların, gırtlak müziğini öğrenmek için çok çok daha fazla emek vermesi gerekir.

Türk Gırtlak Müziği.

Moğol Gırtlak Müziği

Gırtlak müziği sadece Tuva bölgesinde değil Moğolistan'da da yaygındır.

Moğolistan'ın en ünlülerinden Batzorig Vaanchig'in, Cengiz Han'ın ölümü üzerine yaptığı onlarca eserinden biri.

Gırtlak Müziği Bir Kültür Mirasıdır

Gırtlak Müziği Bir Kültür Mirasıdır
2009 yılında UNESCO, gırtlak müziğini kültür mirası listesine ekledi.

Gırtlak Müziği Türleri

Gırtlak müziğinin 3 türü bulunur 

- Sygyt: Islık gibi bir tınısı vardır. Yaz günlerini ve kuşları çağrıştırır. 
- Kargyraa: Söyleyenin ses tonundan daha yüksek bir ses tonunda söylenir.
- Höömey: En popüler gırtlak müziği türü olan höömey, söyleyenin ses tonundan daha aşağı ve yavaş bir tonda söylenir.

(yukarıdaki videoda çok güzel örneklenmiştir)

Popüler Kültürde Gırtlak Müziği

Ukrayna'nın Popstar yarışmasında Gırtlak Müziğini elektro müzikle birleştiren Altay'lı Kam Turhan

Kadın Gırtlak Müziği Grubu Tyva Kyzy (Tuva Kızı)

Kadınlar da gırtlak müziği yapabiliyor. Sadece kadınlardan oluşan, 1998 yılında kurulan müzik grubu Tyva Kyzy (Tuva Kızı)
İlk dinleyene çok çok garip gelse de, doğanın bir parçası olan seslerden oluşan gırtlak müziği, bir süre sonra bağımlılık yapabiliyor. Yazımızı sevdiyseniz ve ilginç bulduysanız lütfen paylaşınız. Teşekkürler.
Bunları da beğenebilirsiniz