Türkçe
Giriş Kayıt Ol

1876 Kanuni Esasi Süreci ve Özellikleri

tarihinde gönderildi - tarihinde güncellendi
Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıldaki en önemli gelişmelerden biri şüphesiz Meşrutiyet'in ilan edilmesidir. Bu yazımızda Osmanlı Devleti'ni meşrutiyete götüren nedenler ve süreç nasıl gelişmiştir bunları detaylıca anlatacağız.

Balkanlarda Osmanlı Devleti'ne Karşı İsyanlar Başlıyor.

Balkanlarda Osmanlı Devleti'ne Karşı İsyanlar Başlıyor.
19. yüzyıl Osmanlı Devleti'nde milliyetçilik hareketleri çok yoğun bir şekilde yaşandığı 100 yıldır özellikle Rusya'nın Balkanlarda izlemiş olduğu Panslavizm politikası Sırbistan Bulgaristan Bosna gibi topraklarda Osmanlı Devleti'ne karşı isyanlara neden olmuştur.

Panslavizm; Çarlık Rusyası'nın Slav ırklarını kendi hakimiyeti altında bir devlet halinde toplama siyasetidir.

Burada bulunan halklar kendi Ulus devletlerini, kendi Bağımsız devletlerini kurabilmek için Osmanlı Devleti'nden ayrılma yönünde bir takım çabalar sarf etmişlerdir. 

Osmanlı Devleti ise bu ayrılma karşısında kendi toprak bütünlüğünü koruyabilmek için birtakım çareler bulmaya çalışmış ayrıca Avrupa devletlerininde Osmanlı iç işlerine karışmasını engellemek için Balkanlardaki bu milliyetçilik hareketlerini durdurmaya çalışmıştır.

Osmanlı Toprak Bütünlüğünü Korumak Adına Adımlar Atıyor

Osmanlı Toprak Bütünlüğünü Korumak Adına Adımlar Atıyor
NOT: Tersane Konferansı İstanbul'daki Haliç Tersaneleri'nde toplanmış uluslararası bir konferanstır.

Osmanlı Devleti'nin özellikle Balkanlar'daki ulusların ayrılık durumunu görüşmek için İstanbul'da büyük devletlerin de katılımıyla Tersane Konferansı düzenlenmiştir. 

Tersane Konferansı Osmanlı Devleti, Rusya,Avusturya, İngiltere, İtalya, Almanya gibi büyük devletlerin temsilcilerin katıldığı bir konferanstır. Bu konferansta birtakım kararlar alınmıştır bu kararlar içerisinde en önemlilerinden bir tanesi Osmanlı Devleti'nin Sırbistan ve Karadağ topraklarından askerlerini çekmesidir. Diğer önemli karar ise  Doğu ve Batı Bulgaristan adıyla iki ayrı devlet kurulması ve aynı zamanda Bosna ve Hersek’e de özerklik verilmesidir. 

Tersane Konferansı Balkanlardaki ulusların lehine bir takım kararlar almaya çalışmış ve Osmanlı Devleti'nin parçalanması konusunda bir takım düzenlemelere gitmiştir.

Osmanlı Devleti Demin de bahsettiğimiz gibi toprak bütünlüğünü korumaktan yanıdır ve ne Panslavizm politikasına ne de topraklarının dağılmasına izin vermeme üzerine bir politika geliştirmeye çalışmıştır.  Bununla birlikte Osmanlı Devleti bu Tersane Konferansı sırasında konferansa katılan temsilcilere çok net bir mesaj vermiştir. 

Bu mesajın en önemli noktası Osmanlı temsilcisinin konferans sırasında söylediği cümledir ''Konferansın Balkan uluslarının geleceği ile ilgili endişe duymasına kesinlikle gerek yoktur Çünkü Osmanlı Devleti Bugünden itibaren artık meşrutiyeti ilan etmiştir. '

Meşrutiyet Nedir ?

Meşrutiyet Nedir ?
Meşrutiyet Balkan ulusları da dahil Osmanlı Devleti'nde yaşayan herkesin kendi temsilcilerini gönderdikleri Bir meclisin olması ve bütün sorunların bu meclis çatısı altında görüşülmesidir.
Dolayısıyla Osmanlı diyor ki biz; azınlıkların bizden istediği taleplere, meclis çatısı altında demokratik yollarla çözüm bulmaya çalışacağız. O yüzden sizlerin bizim işimize karışmanıza gerek yoktur. Bu konferans bu açıklamadan sonra dağılmıştır ama ne Rusya ne diğer devletler Osmanlı Devletiyle ilgili isteklerinden vazgeçmemişlerdir.

23 Aralık 1876 tarihinde Osmanlı Devleti'nde Meşrutiyet'in ilan edilmiştir.

23 Aralık 1876 tarihinde Osmanlı Devleti'nde Meşrutiyet'in ilan edilmiştir.
23 Aralık 1876 tarihinde Osmanlı Devleti'nde Meşrutiyet'in ilan edilmesi Osmanlı Devleti'nde çok büyük bir sevinçle karşılanmıştır. Özgürlük kardeşlik, eşitlik, gibi kavramlar Osmanlı Devleti'nin gündemine çok net bir şekilde girmiş, medya, basın bunu çok olumlu bir şekilde ifade etmeye çalışmıştır ve bunun ardından Osmanlı Devleti 1876 yılında çok önemli bir gelişmenin altına daha imza atmıştır o da Kanuni Esasi dir.

Nedir Kanuni Esasi Osmanlı Devleti'nin ilk anayasasıdır. 

Kanuni Esasi'nin Maddeleri Nelerdir

Kanuni Esasi'nin Maddeleri Nelerdir
Kanuni Esasi'nin Maddeleri Nelerdir. 

En önemlilerinden bir tanesi kanun önünde herkesin eşit sayılmasıdır. 

Din ve ırk farkı gözetmeksizin herkes devlet hizmetine kabul edilecek. 

Mahkemeler bağımsız ve herkese açık olacak. 

Kanun teklifleri hükümet tarafından hazırlanacak. 

Yürütme kuvveti başta padişah olmak üzere nazırlardan yani bakanlardan oluşan Bakanlar Kuruluna devredilecek.

Yasama yetkisi Ayan ve Mebusan Meclisi'nde olacak. 

Burada ikili bir meclis sisteminden bahsedebiliriz. Bir Mebusan Meclisi vardır, bir de Ayan Meclisi vardır. Mebusan Meclisi üyelerini halk seçimle iş başına getirecektir. Ayan Meclisi üyelerini ise padişah ömür boyu seçecektir burada önemli olan noktalardan biri budur.  Meclis-i Mebusan üyelerini dört yıl görev süresiyle halk seçecek. Ayan Meclisi üyelerini ise padişah tarafından ömür boyu seçilecek. 

Hükümetin kurulma ve görevden alınma yetkisi padişaha ait olacak.

Hükümet padişaha karşı sorumlu olacak. Bu çok demokratik bir madde değildir çünkü demokratik yönetimlerde hükümetler meclise karşı sorumludur.

Padişah gerekli gördüğü durumlarda Meclisi kapatma yetkisine sahip olacak. Bu da çok demokratik bir madde değildir. 2. Abdülhamit Kanuni Esasi'nin çalışmaları sırasında bu maddenin koyulması konusunda ısrarcı olmuştur. 

Kanuni Esasi'nin hazırlıkları sırasında bu maddenin anayasaya girmesini kabul eden Mithat paşa'ya genç osmanlılardan tepkiler gelmiştir. Fakat Mithat Paşa hiç Anayasamızın olmamasındansa başlangıç olarak böyle bir anayasanın olmasını çok daha iyi olacağı şeklinde genç osmanlılar’ı yatıştırmaya çalışmıştır. 

Padişah gerekli gördüğü takdirde polis soruşturmasına dayanarak istediği kişileri Sürgüne gönderme yetkisine sahip olacaktır.

Meşrutiyetin Getirdikleri Nelerdir.

Meşrutiyetin Getirdikleri Nelerdir.
Mutlak monarşi: Yönetime sadece ve sadece Padişahın mutlak olarak hakim olduğu yönetim anlayışıdır. Monarşi zaten Krallık demektir. Osmanlı Devleti de mutlak monarşi ile yönetilen bir devletti fakat 1876 tarihinde Meşrutiyet'in ilan edilmesi ile birlikte bir değişim oldu ve Meşruti monarşiye geçildi.

Meşruti monarşi:Yönetimde Kral veya Padişah yeni var ama bunun yanında bir meclis ve bir anayasa da var. Bu da bir anlamda padişahın denetlenebilmesini padişahın aldığı ya da alacağı kararların meclis iradesine dayandırılmasını getirmiştir.

Yine önemli bir gelişme Osmanlı Devleti'nde yapılan seçimlerle birlikte Meclis-i Mebusan'ın seçileceğinden bahsetmiştik bu Meclisi mebusanda Osmanlı Devleti'nde yaşayan Türk, Müslüman, Arap Balkanlarda yaşayan Slav ırkı ve aklımıza gelebilecek İmparatorluğu oluşturan her türlü unsurun temsilci gönderme hakkı vardı. Yapılan seçimler sonucunda da 69 Müslüman vekil ve 46 da gayrimüslim azınlıkların temsilcileri meclise girmeyi başarmıştır. Yani toplamda 115 milletvekilinden oluşan bir Meclis i Mebusan oluşmuştur.

Meşrutiyetin Sonuçları Nelerdir ?

Meşrutiyetin Sonuçları Nelerdir ?
En önemlilerinden bir tanesi o zamana kadar mutlak monarşi ile yönetilen ve yönetimde hiçbir şekilde söz sahibi olmayan halkın meşrutiyetle birlikte sınırlı da olsa ilk defa seçme seçilme hakkını elde etmesidir.

Mutlak monarşiden Meşruti monarşiye geçiş sağlanmıştır. Osmanlı toplumunda azınlıklar ilk defa temsil edilme hakkını elde etmiştir. 

Yukarıda bahsetmiştik  II. Abdülhamit anayasanın maddeleri arasına gerekli gördüğü takdirde meclise kapatma yetkisini koydurmuştu. 

Abdülhamid 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşını gerekçe göstererek ve bu savaş sırasında özellikle Meclis-i Mebusan daki azınlık milletvekillerinin padişahının tutumuna karşı son derece sert eleştiriler getirdiğinide görerek, bu savaşı bahane edip 14 Şubat 1878'de meclisi kapatmış ve meşrutiyete son vermiştir. Bu olaydan sonra Osmanlı Devleti yeniden mutlak monarşiye dönüşmüş 1878'den 1908'e kadar 30 yıl yeniden mutlak monarşiyle yönetilmiştir.

Taa ki 2.Meşrutiyet'in ilan edilmesine kadar. 2.Meşrutiyet'in ilanına giden süreci anlattığımız 31 Mart Olayları yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Bunları da beğenebilirsiniz